ဂျပန်ပြည်မှ ရေးတဲ့စာ အပိုင်း (၈)

Part 8 red.jpg

ဒီတပတ်မှာတော့ ရှေ့က ဖော်ပြခဲ့တဲ့ သင်ကြားခံရသော ကြောင်းအရာများထဲမှ Japanese Politics and Administration ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ သူတို့ ပြောသွားတာလေးတွေ အနည်းငယ် ပြန်ပြောချင်ပါတယ် .... လက်ရှိကိုယ့်နိုင်ငံ အနေအထားကို ပြန်ကြည့်ပီးလည်း သုံးသပ်လို့ ရတာပေါ့ .... ဒီခေါင်းစဉ်နဲ့ အကြောင်းအရာကိုတော့ အိုဆာကာ တက္ကသိုလ်က ပရော်ဖက်ဆာ Shin OKADA က သင်ကြားပေးသွားတာ ဖြစ်ပါတယ် .... ကျနော်သူရဲ့ ဂျပန်နာမည်ကို တမင် အင်္ဂလိပ်လို ရေးတာ ဖြစ်ပါတယ် .... သူတို့ ခေါ်စေချင်တဲ့ နာမည်ကို စာလုံးအကြီးနဲ့ အမြဲပဲ ဖော်ပြထားတယ်ဆိုတာလေး မှတ်သားစေလိုပါတယ် ..... အခုရေးခဲ့တဲ့ အတိုင်းဆို Mr. OKADA လို့ ခေါ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ် .... အဲ့လို မခေါ်ချင်ရင် အိုခဒစံလို့ ခေါ်ရပါမယ် .... သူတို့နာမည်ရဲ့နောက်မှာ မရိုင်းအောင်လို့ ဂျပန်လို စံ လို့ ထည့်ခေါ်တာကတော့ သိပီးပဲ ဖြစ်မှာပါ .... မြန်မာမှာ ဦး ဒေါ် စသည့်ဖြင့် တပ်ခေါ်သလိုမျိုးပါပဲ ......
သူပြောသွားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေထဲက ပြန်ထုတ်နှုတ်ပြရရင် ....
ဂျပန်တွေဟာ ဒုတိယ ကမ႓စစ်ပီးစတည်းက စပီး အနောက်တိုင်းဒီမိုကရေစီစံနစ်ကို လက်ခံခဲ့ပီး ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အသွင်သဏ္ဌာန်နဲ့ ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံဖြစ်အောင် အစဉ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တယ် .... ဒါပေမယ့် သူတို့နိုင်ငံရဲ့ တမူထူးခြားတဲ့ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှုကိုတော့လည်း ဘယ်တုန်းကမှ အပျက်စီး အပျောက်ဆုံးမခံခဲ့ဘူးးး ... ဒါကြောင့်ပဲ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ political culture ဟာ unique ဖြစ်တယ်လို့ အမြဲတမ်းပဲ ဆိုကြတာဖြစ်ပါတယ် ... ဂျပန်နိုင်ငံမှာတော့ LDP ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ ဒီမိုကရက်တစ်အဖွဲ့ဆိုတဲ့ ပါတီဟာ နာမည်ကြီးပါတယ် .... ၁၉၉၃ နောက်ပိုင်းက စပီးသူတို့ပါတီနဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရမျိုးစုံကြားမှာလည်း အာဏာလုတာ ပြိုင်တာမျိုးတွေကိုလည်း ထင်ရှားတဲ့ အဖြစ်အပျက်တွေအနေနဲ့ မှတ်သားရပါသေးတယ် ဒါပေမယ့် ဒီနေရာမှာတော့ အဲ့ အပိုင်းကို သိပ်မပြောတော့ပါဘူး ... စာလေးရုံအပြင် သိပ်လည်း စိတ်မဝင်စားကြလောက်ဘူးထင်လို့ပါ ..... (ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ ညွန့်ပေါင်းအစိုးရအဖွဲ့များစွာ ရှိခဲ့ပီး တော်တော်များများဟာလည်း ပြုလဲ ပျက်စီးခဲ့ကြရပါတယ်)
ဒုတိယကမ႓စစ်ကြောင့် တစစီ စုတ်ပြတ်ပျက်စီးသွားတဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ တိုးတက်ပြောင်းလဲမှုများစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ယနေ့လက်ရှိ ဂျပန်နိုင်ငံဟာ ငြိမ်းချမ်းရေးကြောင့်ပဲလို့ တိတိကျကျ ပီပီပြင်ပြင် တခမ်းတနား ပြောဆို ဖော်ပြထားပါတယ် ..... သူတို့ ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ အားလုံးက တသွေးတည်း တသားတည်း ဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုလည်း အင်မတန်မှ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစရာအဖြစ် ထောက်ပြ အမွှန်းတင်ထားပြန်ပါတယ် ..... ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ လူရှေ့မှာ လူလည်ခေါင်မှာ debate လုပ်ရတာမျိုးထက် အရာအရာကို (ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဆန်တဲ့၊ သိုသိပ်တဲ့) စေ့စပ်ညှိနှိုင်းခြင်းကို ဇောင်းပေးခြင်းဖြင့်ရရှိလာတဲ့ ရလာဒ်မျိုး၊ အဲ့လို လှုပ်ရှားမှုမျိုးကို ပိုပီးဂသဘောကြကြပါတယ် ....
အဲဒီလို တဦးနဲ့ တဦး လိုက်လိုက်လျောလျောရှိလှတဲ့ ညှိနိုင်းဆွေးနွေးအဖြေရှာနိုင်မှုများဟာဖြင့် သူတို့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးယဉ်ကျေးမှုဟာ အင်မတန် unique ဖြစ်တယ် တမူထူးပီး ပြိုင်ဘက်လည်းကင်းတဲ့ ပုံစံမျိုးပဲလို့ ပြောကြတာ ဖြစ်ပါတယ် .... နောက် ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ပါလီမန်နဲ့ နိုင်ငံရေး ဖွဲ့စည်းပုံတွေ လေ့လာရသေးတယ် .... 
လတျတလောမှာဆိုရင်တော့ ဂျပန်နိုင်ငံမှ ကုမ်ပဏီတော်တော်များများဟာ တခြားသောနိုင်ငံများသို့ ပြောင်းရှှေ့အခြေစိုက်ပီး ကုန်ထုတ်လုပ်နေကြပါတယ် (တရုတ်၊ အာရှ၊ ဥရောပ) .... ဒါ့ကြောင့်ပဲ ဂျပန်နိုင်ငံဟာ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု အဓိက လုပ်တဲ့ စက်မှုနိုင်ငံကြီးဆိုတဲ့ အဖြစ်ကနေတော့ ကျဆင်းလာပီ ဖြစ်ပါတယ် ..... ဒါ့ကြောင့် ဂျပန်ဟာ ရှေ့ရောက်တဲ့ နည်းပညာတွေ ဦးဆောင်တဲ့ အခြေအနေတွေ ထပ်လိုလာပီဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်.... ဂျပန်မှာ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဟာ တခြားနိုင်ငံတွေမှာထက် ပိုပေါပါတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ကလည်း ကမ႓ာကျော်ပါတယ် ...
ဒီဘက်စစ်အေးခေတ်မှာတော့ ဂျပန်တွေဟာ သူတို့ နိုင်ငံကာကွယ်ရေးအတွက် အဓိက မဟာမိတ်ကတော့ အားလုံးသိတဲ့ အမေရိကန်ပါပဲ .... စစ်အေးခေတ်လွန်ကာလများမှာတော့ ဂျပန်ဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံကို သူရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ မိတ်ဆွေရင်းအဖြစ် ပိုပီး ကျွမ်းဝင်ခဲ့တယ် ....အကျိုးဆက်အနေနဲ့ကတော့ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးဟာ ကြာရှည်စွာ တည်ငြိမ်လာခဲ့ပီး နိုင်ငံ့စီးပွားရေး တိုးတက်ဖြစ်ပေါ်မှု့အတွက် အခြေအနေကောင်းများ ပေါ်ပေါက်ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ် .....

မေတ္တာဖြင့်
ဝေဟင်ဟိန်းသန့်

ဂျပန်ပြည်မှ ရေးတဲ့စာ အပိုင်း (၇)

ကျနော် ဂျပန်စရောက်ခါစက ကြုံရတဲ့ အတွေ့အကြုံလေးတွေကို ဒီအပိုင်းမှာ မျှဝေချင်ပါတယ် .....
ဒီနေရာမှာ စာသင်ကြားရာမှာ ကြုံရတာမျိုးတွေ၊ presentation လုပ်ရာမှာ ကြုံရတာမျိုးတွေ၊ စျေးဝယ်ထွက်ရင်ကြုံရတာမျိုးတွေကိုတော့ နောက်မှ ရေးပါ့မယ် .... ဒီအပိုင်းမှာ ပြောချင်တာက ဂျပန်ရောက်ရောက်ချင်း သူတို့ ဘာတွေ train လည်း ဘယ်လို awareness တွေကို သိစေလဲ .... မှတ်သားရမှာတွေကို ဘယ်လိုတွေ သင်ကြားသွားလဲ ဆိုတဲ့ အပိုင်းမျိုးကို ပြောချင်တာပါ .... ကျနော်က (Hiroshima University) ဟီရိုရှီးမားတက္ကသိုလ်မှာ တက်ရမယ့်သူဆိုတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အောက်ပိုင်းဘက်ကျတာပေါ့လေ .... အဲ့တော့ ရန်ကုန်ကနေထွက်လာပီး ဂျပန်ကိုလေယာဉ်ဆင်းတော့ အိုဆာကာမြို့က ကန်စိုင်းလေဆိပ်မှာ ဆင်းရတယ် .... အိုဆာကာက ဂျပန်ရဲ့ ဒုတိယမြို့တော်ပါ .... အဲဒီကနေ သတ်မှတ်ထားတဲ့ မြို့ထဲက ဟိုတယ်ကို သွားရတယ် ... လေဆိပ်ကနေ ဟိုတယ်ကို highway ကားလမ်းမပေါ်တောင် ၂ နာရီကျော်ကျော်လောက်မောင်းရပါတယ် ..... ရောက်ရောက်ချင်း အခန်းအပ် အိပ်ချပီးတာနဲ့ အတန်းတွေ ဆက်တိုက်တခုပီး တခုတက်ရတော့တာပဲ ..... ညနေ ၅ နာရီထိလေ .... အာ့ပီးမှ တနေ့တာ အတန်းချိန်ပီးပီး မြို့ထဲလျှောက်လည် မုန့်စားလုပ်လို့ရတယ် .... 
ခုပြောချင်တာက အဲဒီသင်တန်းတွေ တခုပီး တခု တက်ရတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းပါ .... အဲ့မှာ ဘာတွေကိုသင်တာလဲ ... ဘာကြောင့်သင်တာလဲ .... နိုင်ငံကြီးတခုက ပေးတဲ့ စကောင်လာတခုဟာ ဘယ်လို နည်းစံနစ်ကျအောင် အလုပ်လုပ်သွားတယ် .... ဘယ်လောက်စံနစ်ကျတယ် ... အပင်ပန်းခံတယ် ... ငွေကုန်ခံပီး တကယ်ကောင်းအောင် ဘယ်လို အလုပ်လုပ်တယ် .... စတဲ့ အတုယူသင့်တဲ့ အကြောင်းအရာများ ပါလို့ ဖြစ်ပါတယ် .... ပီးပီးရောတွေ မဟုတ်ပါဘူးးး .... ဒါက ကျနော်ရတဲ့ စကော်လာနဲ့ ပတ်သက်ပီးပဲ ပြောတာနော် .... ဂျပန်ကပေးတဲ့ တခြားစကော်လာတွေ အကြောင်းတော့ စေ့စေ့ငုငုကျနော်မသိဘူး ... ကိုယ်စကော်လာကတော့ နောက်က supporting တော်တော်ကောင်းပါတယ် .... ဂျပန်လို တတ်စရာမလိုဘူးး ... အင်္ဂလိပ်လို ကောင်းရင်ရပီ .... တချို့စကော်လာတွေကတော့ ဂျပန်စကားတတ်မှ ပေးတာမျိုးတွေလည်း ရှိပါတယ် ..... 
ကျနော်တို့ အိုဆာကာမှာ နေရတာက ၂ ပတ်နီးပါးပါ ..... အဲ့ ၂ ပတ်ပီးတော့မှ ကျောင်းသားကိုယ်စီက ကိုယ်စကော်လာရထားတဲ့ ကျောင်းတွေဆီကို အသီးသီးထွက်ခွာကြရမှာပါ .... ခုတော့ နိုင်ငံစုံက ကျောင်းသားပေါင်းများစွာဟာ အိုဆာကာမြို့ကြီးပေါ်က ဟိုတယ်တခုတည်းမှာ တယောက်တခန်းနဲ့ တစုတစည်းတည်း တည်းခိုနေကြတာပေါ့ .... နိုင်ငံကတော့ အတော်စုံပါတယ် .... အဲ့ဒီကျောင်းသားအားလုံးဟာ သူတို့ ဂျပန်ဘက်က ကြိုတင်စီစဉ်ထားတဲ့ awareness training တွေအားလုံးကို မဖြစ်မနေ တက်ရပါတယ် .... အဲ့ဒီအတန်းတွေမှာ သင်ကြားရတဲ့ အကြောင်းအရာ ၅ ခု ရှိပါတယ် 
(၁) Japanese Politics and Administration
(၂) Japanese Economy and Business
(၃) Education in Japan: Trial and Error Experiments
(၄) Workshop in Cross-Cultural Understanding နဲ့
(၅) Daily Stress Management တို့ ဖြစ်ပါတယ် .... 
တခြားအစီအစဉ်တွေလည်း အများကြီး လုပ်ပေးပါတယ် .... ဥပမာ ကိုယ့်ရှေ့က ကျောင်းလာတက်နေကြတဲ့ စီနီယာတွေနဲ့ တွေ့ဆုံပေးတာမျိုးတွေပါ .... နောက်အပိုင်းများမှာ ထည့်ရေးပေးသွားပါ့မယ် .... အထက်ဖော်ပြခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေထဲမှာ တချို့ကို အတိုချုံ့လို့တမျိုး ပိုသိချင်မယ်ထင်တာမျိုးကျ အကျယ်ချဲ့လို့ တသွယ် ဆက်လက် တင်ပြသွားပါ့မယ်လို့ .....
ကဲ ဒီနေ့တော့ ဒီလောက်ပါပဲ ...

မေတ္တာဖြင့်
ဝေဟင်ဟိန်းသန့်